Voltacalc
  1. Voltacalc
  2. Przekrój kabla

Kalkulator przekroju kabla

Odbiornik 16 A na końcu 50-metrowej, jednofazowej linii miedzianej 230 V wymaga 4 mm², żeby zmieścić się w 3 % spadku napięcia — rachunek daje niemal dokładnie 4 mm², więc 2,5 mm² na tej długości wypada już za cienkie. Na 4 mm² spadek wynosi 6,9 V, czyli 3,0 % i zapas praktycznie zerowy.

Twój obwód

Odległość do odbiornika, nie tam i z powrotem — kalkulator sam podwaja drogę prądu.

Wynik

Przekrój do zastosowania
4 mm²
Przekrój wymagany przez limit spadku
4 mm²
Spadek napięcia
6,9 V
Spadek w procentach
3,0 %
Niewykorzystany zapas
0,0 %

Dobór wyłącznie na spadek napięcia. Obciążalność prądowa długotrwała wynika z tablic PN-HD 60364-5-52 i sposobu ułożenia, więc trzeba ją sprawdzić osobno.

Przekrój w dół i w górę — dla tej konkretnej linii

  • 2,5 mm²4,8 % · 11,0 VPowyżej granicy
  • 4 mm²3,0 % · 6,9 VW granicytwój kabel
  • 6 mm²2,0 % · 4,6 VW granicy

Dopuszczalny spadek: 3,0 % · IEC 60228

Jak liczy kalkulator

Dobór przekroju to dwa osobne pytania, a kalkulator powyżej odpowiada na drugie z nich. Obciążalność prądowa długotrwała mówi, czy przewód zniesie prąd termicznie — to tablice z PN-HD 60364-5-52, zależne od sposobu ułożenia, zgrupowania obwodów i temperatury otoczenia. Spadek napięcia to czysty rachunek:

A ≥ k · ρ(T) · L · I / ΔU

A to przekrój w mm², k wynosi 2 dla prądu stałego i obwodu jednofazowego oraz √3 dla trójfazowego, ρ(T) to rezystywność w temperaturze pracy, L długość w jedną stronę, I prąd obciążenia, a ΔU dopuszczalny spadek w woltach. Dla miedzi w 20 °C to 0,017241 Ω·mm²/m, korygowane współczynnikiem α = 0,00393 na kelwin.

Wynik jest zaokrąglany w górę do najbliższego przekroju znormalizowanego — 1,5; 2,5; 4; 6; 10 mm² i dalej według IEC 60228. Zaokrąglenie w dół dałoby kabel, który właśnie nie trafia w limit wpisany w formularzu, dlatego sugerowany przekrój nigdy nie jest mniejszy od rachunkowego.

Obciążalności kalkulator nie wymyśla. Zależy ona od sposobu ułożenia i jest określana krajowo, więc polska edycja wskazuje tablice PN-HD 60364-5-52 i mówi wprost, że ten etap sprawdzenia trzeba zrobić osobno. Liczba bez źródła na stronie, z której ktoś zamawia kabel, byłaby gorsza niż jej brak.

Przykład obliczeniowy

Twój obwód

Układ
Jednofazowy
Napięcie zasilania (V)
230,0 V
Prąd obciążenia (A)
16 A
Długość trasy w jedną stronę
50 m
Materiał żyły
Miedź
Szereg przekrojów
mm² (IEC)
Dopuszczalny spadek napięcia (%)
3,0 %

Wynik

Przekrój wymagany przez limit spadku
4 mm²
Przekrój do zastosowania
4 mm²
Spadek napięcia
6,9 V
Spadek w procentach
3,0 %
Niewykorzystany zapas
0,0 %
Wzór
A ≥ k · ρ(T) · L · I / ΔU
Norma
IEC 60228, IEC 60028
Granice modelu
Model jest czysto rezystancyjny: reaktancja żyły nie jest uwzględniana, co poniżej około 95 mm² i na krótkich trasach jest pomijalne.

Dobór wyłącznie na spadek napięcia. Obciążalność prądowa długotrwała wynika z tablic PN-HD 60364-5-52 i sposobu ułożenia, więc trzeba ją sprawdzić osobno.

Wyliczone przez Voltacalc tym samym silnikiem, co kalkulator powyżej.

Co obowiązuje w Polsce

W polskich domach jednorodzinnych typowe przyłącze jest trójfazowe z zabezpieczeniem przedlicznikowym 25 A, a wewnętrzna linia zasilająca do budynku gospodarczego albo garażu bywa dłuższa niż 40 m — to właśnie tam spadek napięcia, nie obciążalność, decyduje o przekroju. Załącznik G normy PN-HD 60364-5-52 zaleca 3 % dla obwodów oświetleniowych i 5 % dla pozostałych, licząc od złącza instalacji do odbiornika.

Kto decyduje
Operator sieci dystrybucyjnej, uprawniony elektryk z uprawnieniami SEP oraz nadzór budowlany
Norma
PN-HD 60364 (norma wieloarkuszowa o instalacjach niskiego napięcia), rozporządzenie w sprawie warunków technicznych
Tablica obciążalności
PN-IEC 60364-5-523 / PN-HD 60364-5-52, tablice obciążalności prądowej długotrwałej według sposobu ułożenia, z współczynnikami dla temperatury otoczenia i zgrupowania obwodów
Dopuszczalny spadek
PN-HD 60364-5-52 (załącznik G) zaleca spadek napięcia najwyżej 3 % dla obwodów oświetleniowych i 5 % dla pozostałych, licząc od złącza instalacji do odbiornika. W praktyce projektowej stosuje się jeszcze węższe budżety dla wewnętrznej linii zasilającej, żeby zostawić zapas dla obwodów odbiorczych. (Sprawdzono: 12 września 2026)

Pytania z praktyki

Podawać długość w jedną stronę czy całą pętlę?

W jedną stronę, czyli odległość do odbiornika. Kalkulator sam podwaja drogę prądu dla prądu stałego i obwodu jednofazowego, a dla trójfazowego używa współczynnika √3, bo tam prąd wraca inaczej.

Dlaczego wychodzi większy przekrój niż z tablic obciążalności?

Bo to dobór na spadek napięcia, a nie na nagrzewanie. Obciążalność prądowa mówi, czy żyła wytrzyma prąd termicznie; spadek napięcia mówi, czy do odbiornika dojdzie dość napięcia. Na długich trasach niemal zawsze rozstrzyga spadek.

Czy kalkulator liczy aluminium?

Tak, materiał jest do wyboru. Rezystywność aluminium jest o około 64 % wyższa niż miedzi, więc przy tym samym limicie spadku wypada zwykle jeden–dwa stopnie szeregu wyżej. Zaciski muszą być dopuszczone do aluminium.

Jaką temperaturę żyły przyjmuje kalkulator?

20 °C. Nagrzana żyła ma większą rezystancję — miedź przy 70 °C około 20 % większą — więc podany spadek to korzystniejszy koniec przedziału. Dla oceny w warunkach pracy trzeba podnieść temperaturę.

Normy i źródła

  • PN-HD 60364 (norma wieloarkuszowa o instalacjach niskiego napięcia), rozporządzenie w sprawie warunków technicznych
  • PN-IEC 60364-5-523 / PN-HD 60364-5-52, tablice obciążalności prądowej długotrwałej według sposobu ułożenia, z współczynnikami dla temperatury otoczenia i zgrupowania obwodów

Ostatnia weryfikacja: 12 września 2026

Kalkulatory